Chương 18: Lời Trêu Ghẹo Bên Sông

Rời khỏi khu vực bán cá ồn ào và đầy mùi tanh hôi, Kim Lý dắt con Mận tiến về phía dãy hàng bán đồ ăn sáng ở cuối chợ Bình Đông. Nơi đây có những mái lá che tạm bợ nhô ra sát mép sông, tỏa ra mùi thơm phức, béo ngậy của nước lèo hủ tiếu gõ và mùi nước cốt dừa nồng nàn của các món bánh dân gian Nam Bộ, làm dịu đi cái không khí oi ả của buổi trưa đang đến gần.

"Cô Ba, tụi mình ăn bánh tằm bì đi cô!" Con Mận vừa đi vừa nuốt nước miếng, chỉ tay vào mẹt bánh của một bà cụ già tóc bạc phơ đang ngồi dưới bóng mát của cây đa cổ thụ bên bến sông. "Bánh tằm của bà cụ Tư ngon nhất cái chợ này đó cô, nước cốt dừa béo ngậy, bì làm bằng da heo xắt mỏng giòn rụm hà."

Bà cụ Tư thấy hai thầy trò Kim Lý đi vào thì đon đả chào mời, nụ cười hiền hậu làm rạng rỡ cả khuôn mặt chằng chịt những nếp nhăn của dòng thời gian sương gió: "Cô Ba Lý đó hả con? Nghe người ta đồn dạo này xưởng lụa họ Huỳnh làm ăn khấm khá, tiếng búa nện vang động cả khúc sông, bà già này mừng cho nhà họ Huỳnh nghe con. Ngồi xuống đây đi hai đứa, để ngoại làm cho hai đĩa bánh tằm thật nhiều bì, chan ngập nước cốt dừa thơm phức nhé."

"Chào cô Ba Lý kính mến! Đêm hôm qua tôi đi gác bến tàu số 3, thấy cái xưởng lụa của cô Ba đỏ đèn sáng trưng thâu đêm suốt sáng. Tiếng búa gỗ nện xuống mặt lụa nghe cái bùm... bùm... trầm đục, có sức nặng làm đám cá dòng sông Kênh Tẻ này nó ngủ không được luôn á cô Ba! Không biết cô Ba đêm hôm khuya khoắt cho thợ dập lụa Lãnh Mỹ A hay là đang dập cái thứ gì mà dữ thần thiên địa vậy cô Ba?"

Kim Lý thong thả nuốt xong miếng bánh tằm béo ngậy, dùng khăn tay lau nhẹ khóe môi, rồi ngước lên nhìn gã trai bến tàu bằng ánh mắt sắc sảo. Khóe môi cô khẽ nhếch lên một biên độ trêu chọc đầy sự thông tuệ: "Anh Ba Đò dạo này chắc Nghiệp đoàn ít việc nên rảnh rang quá ha, đêm không lo đi tuần canh ghe bến cho Cậu Hai, lại có thời gian đi rình rập xưởng lụa nhà tôi? Tiếng búa đó là kỹ nghệ dập lụa Lãnh Mỹ A thượng phẩm để chuẩn bị xuất khẩu sang Tây sang Nhật theo hợp đồng liên doanh đó anh. Hay là anh Ba Đò có muốn vào xưởng nhà tôi dập thử vài búa cho biết mùi không? Tôi trả công hậu hĩnh lắm nghe, mỗi đêm hai cắc bạc Đông Dương, lại còn bao ăn cơm thêm thoải mái nữa nè, chịu không?"

Anh Ba Đò nghe đến việc dập búa lụa thì giãy nảy lên như đỉa phải vôi, hai tay xua như đuổi tà, mặt mũi nhăn nhó: "Thôi thôi, tôi xin can cô Ba! Cái búa gỗ làm bằng lõi me đất của chú Năm Thợ Cả nặng tới năm bảy ký lô, quai thẳng góc thâu đêm suốt sáng như hành hình kiểu đó, tôi dập chừng một tiếng đồng hồ chắc hai cái bắp tay tôi nó rụng ra ngoài luôn chứ ở đó mà ăn cơm thêm. Tôi thà vác bao gạo trăm ký ngoài bến cảng, lội sình lầy còn sướng hơn cái nghề dập lụa của cô Ba nhiều!"

Đám bạn phu phen đi cùng anh Ba Đò nghe câu trả lời của gã thì cười khà khà đầy khoái chí, một người trong nhóm lên tiếng trêu chọc đẩy đưa câu chuyện: "Thằng Ba nó không sợ búa gỗ me đất đâu cô Ba ơi, nó vác mướn trâu bò lắm. Nó chỉ sợ đứng gần cô Ba rồi bị cái nét đẹp sắc sảo với cái tài trí của cô nó hớp mất cái hồn vía gã trai tơ, về nhà ngủ mớ gọi tên 'Cô Ba Lý' thì vợ nó ở nhà xách chổi chà đánh cho nát đít chứ chẳng chơi!"

"Tụi bay nói chuyện trớt quớt hà, coi chừng cô Ba cổ giận cổ không cho ăn chè bây giờ!" Anh Ba Đò đỏ bừng mặt từ tận mang tai, gãi gãi cái đầu húi cua đẫm mồ hôi, vội vàng đánh trống lảng sang chuyện nghiêm túc để che giấu sự ngượng ngùng: "Mà cô Ba ơi, nói thiệt tình dạo này dân nghèo bến tàu tụi tôi nể cô Ba sát đất luôn á. Cái xưởng lụa hoang tàn, nợ nần chồng chất tưởng như dẹp tiệm tới nơi, vậy mà qua tay cô Ba sắp xếp có một tuần lễ là sống dậy liền, tiếng thợ gõ búa rộn ràng. Mấy đứa nhỏ, mấy dì thợ phụ trong xóm có việc làm ổn định, có tiền mua gạo nuôi con, ai nấy cũng thầm mang ơn cái ơn của cô Ba dữ lắm."

Ánh mắt anh Ba Đò và đám thanh niên phu vác mướn lúc này nhìn Kim Lý không còn vẻ cợt nhả, trêu ghẹo của những gã trai chọc gái quê ngoài bến sông nữa. Thay vào đó, nó tràn đầy sự kính trọng, biết ơn chân thành của những người lao động nghèo khổ dưới đáy xã hội dành cho một người chủ xưởng có tâm, có tầm và có bản lĩnh thực sự giữa thời buổi thuộc địa loạn lạc.

Kim Lý khẽ mỉm cười, một nụ cười ấm áp và tự nhiên nhất từ trước đến nay kể từ khi cô xuyên không về thời đại này. Lòng cô dâng lên một cảm giác xúc động lạ thường. Đây chính là cái vị đời mộc mạc, cái tình người thuần hậu của người dân Nam Kỳ, những giá trị nguyên bản, sống động mà không một trang sách lịch sử hay một phòng nghiên cứu hiện đại nào ở thế kỷ hai mươi mốt có thể mang lại cho cô. Cô đứng dậy, trả tiền hai đĩa bánh tằm cho cụ Tư và không quên biếu thêm cụ ít tiền lẻ, rồi quay sang bảo anh Ba Đò cùng nhóm thanh niên:

"Trưa nay anh Ba cùng anh em vác mướn xong việc cứ ghé qua sân xưởng lụa nhà tôi nghe. Tôi đã bảo con Mận chuẩn bị nấu một nồi chè đậu xanh đường cát thật lớn, ướp lạnh sẵn ngoài sân cho mọi người ăn giải nhiệt, đỡ mệt. Làm lụng vất vả giữa trời nắng gắt, đừng có xuống sông múc nước uống lạnh liền đau bụng, bệnh ra đó không ai vác gạo thay đâu nghe chưa."

"Dạ nghe rõ! Có nồi chè đậu xanh giải nhiệt của cô Ba thì tụi tôi vác bao cát trăm ký cũng thấy nhẹ hửng như vác bao bông gòn vậy á! Anh em cảm ơn cô Ba Lý nhiều nghe!" Anh Ba Đò mừng húm, khoái chí cười hố hố, cúi đầu chào theo đúng kiểu giang hồ bến bãi rồi cùng đám bạn rầm rộ kéo nhau ra phía cầu cảng để tiếp tục công việc vác mướn dưới mạn tàu buôn Nhật Bản.

Kim Lý xách chiếc giỏ mây đựng cá tươi và thuốc bắc, thong thả rảo bước cùng con Mận trên con đường đê lộng gió sông trở về phía xưởng dệt họ Huỳnh. Nắng buổi trưa bắt đầu rực rỡ, chói chang, chiếu xuống mặt sông Kênh Tẻ lấp lánh như hàng vạn mảnh bạc vụn nhảy múa. Canh bạc sinh tử, những chuyến hàng ngầm chứa đầy muối diêm ngụy trang với Trần Thế Kiệt và sự dòm ngó của Sở Mật thám Pháp vẫn còn đó như những hiểm họa tiềm tàng chưa lộ diện hết. Thế nhưng, giữa những toan tính lạnh lùng, tàn nhẫn của thương trường thuộc địa đầy biến động, Kim Lý biết mình đã tìm thấy một điểm tựa vững chắc nhất để sinh tồn và chiến thắng – đó chính là lòng tin, sự kính trọng và tình cảm thuần hậu của những con người lao động bình dị nơi đây.