Chương 4

Phương Tuấn Khanh đứng đó, nhìn vợ cắn môi đến bật máu, đôi mắt hoe đỏ không dám rơi lệ, lòng ông như bị ai bóp nghẹn, từng thớ thịt đều thắt lại. Ông biết rõ, bà chưa từng trách ông một lời, nhưng chính sự im lặng ấy lại khiến ông thấy mình tội lỗi hơn bất cứ lời oán than nào.

Lý Đoan Ngọc, vợ ông — nhỏ hơn ông ba tuổi, là con nhà thư hương Giang Nam, dáng vẻ đoan trang, tính tình hiền hậu, từ nhỏ đã đọc thi thư lễ nghĩa. Sau này ra công tác, được phân vào cơ quan văn hóa địa phương, tuy không cao chức trọng quyền, nhưng cũng xem như có chút thể diện trong xã hội. Vợ chồng đồng tâm, con cái đứa nào cũng hiếu học ngoan ngoãn, chỉ có cô con út thể nhược nhiều bệnh, còn lại đều không khiến ông bà phải bận lòng. Nhà tuy không giàu có, nhưng hòa thuận êm ấm, có tiếng là một gia đình gương mẫu trong đơn vị. Cũng chính vì cuộc sống trôi qua nhẹ nhàng , vợ ông nhìn trẻ hơn rất nhiều so với những người đồng niên .

Ấy vậy mà chỉ trong chưa đầy một tháng, từ ngày cái tên ông bị đưa vào danh sách “xét duyệt tư tưởng”, bao nhiêu sóng gió đột nhiên ập tới, khiến người đàn bà xưa nay vốn dịu dàng như nước cũng tiều tụy thấy rõ. Gò má bà đã hóp lại, quầng mắt thâm sâu, tóc mai điểm bạc — tất cả đều vì ông mà ra. Nhìn bà như vậy, lòng ông như bị d.a.o cắt.

Giá như… năm ấy ông đừng tham gia vào báo cáo đó .

Khi ấy, ông mới ngoài ba mươi, khí huyết phương cương, dốc lòng mong muốn bảo vệ cội nguồn đạo học, chống lại những luồng tư tưởng lệch lạc đang âm thầm trỗi dậy. Bài báo cáo ấy từng được giới trí thức tán thưởng, từng là niềm kiêu hãnh lớn nhất của ông.

Nhưng ai ngờ, nay lại trở thành tang chứng buộc tội “duy tâm phản động”, bị liệt vào danh sách phải thanh lọc. Hồ sơ đã được gửi lên Uỷ ban Cách mạng , từng chữ từng câu trong bài viết cũ giờ thành lưỡi d.a.o treo lơ lửng trên đầu cả gia đình.

Đến lúc này, Phương Tuấn Khanh mới thực sự cảm nhận được: cái giá cho một lý tưởng, đôi khi không chỉ là sự nghiệp, mà còn là tự do, là danh dự, là an nguy của cả những người ông thương yêu nhất.

Vợ con ông , họ có tội gì đâu ? Có chăng chỉ là vì ông mà bị đưa vào diện có liên hệ , bị giám sát , bị hạn chế quyền lợi , đáng sợ nhất là họ sẽ bị đưa đi lao động cải tạo tập thể theo diện “giám sát giáo dục” tại nông thôn, theo ông .

Lý Đoan Ngọc, dù lòng đang loạn như tơ vò, vẫn ép mình phải bình tĩnh. Bà biết, lúc này, người đang gánh cả gia đình trên vai không ai khác ngoài chồng bà. Khóc cũng chẳng thể đổi được gì, oán trách cũng chỉ khiến ông thêm khổ sở. Vậy nên, bà nuốt nước mắt ngược vào trong, cố gắng nở một nụ cười dịu nhẹ, rồi khẽ hỏi:

“Vậy… Dạng Dạng, thật sự chỉ còn con đường đi Tây Bắc sao?”

Giọng bà run run, như sợi chỉ mảnh giữa gió đông, chạm nhẹ là đứt. Ba chữ “Dạng Dạng” vừa thoát ra, tim bà đã như bị ai bóp chặt.

Cái tên “Dạng Dạng” ấy — là do chính bà đặt.

Năm đó mang thai con bé , lòng bà chỉ có một nguyện ước giản đơn: mong con gái được sống một đời bình yên, thong dong, từng ngày đều trôi qua êm đềm như ánh nắng dịu buổi sớm mai. Vì thế mà chọn chữ “Dạng” — mang ý điềm tĩnh, tỏa sáng, nhẹ nhàng mà an lành.

“Phải đi sớm.” Phương Tuấn Khanh đáp, rồi ông mở bao công văn cũ nát Chu Thừa Khang vừa đưa ban nãy, lấy ra từ bên trong hai củ sâm được bọc kỹ trong lớp báo cũ, bàn tay khẽ vuốt qua gói thuốc quý, ánh mắt ngập nỗi xót xa.

“Đây là anh nhờ Thừa Khang tìm giúp. Sâm núi lâu năm, nghe nói là nhà kia xưa vốn là địa chủ, sau này bị quy là thành phần bốn loại, gia cảnh sa sút, đành đem sâm quý ra bán. Dạng Dạng thể hư, đến Tây Bắc chỉ cần được dưỡng tốt, chưa chắc không khá hơn.”

Từng việc nhỏ ông đều chuẩn bị trước, mỗi một bước đều đã cân nhắc rất lâu. Người ngoài có lẽ không biết, nhưng chính bản thân ông thì rõ ràng, ông lo cho con gái nhiều hơn bất cứ ai.

Lý Đoan Ngọc cúi đầu nhìn hai củ sâm núi trên tay, củ nào củ nấy đều chắc mẩy, rễ gân rõ ràng, phẩm tướng hiếm có. So với mấy năm nay vợ chồng ông bà mua được, hiển nhiên quý giá hơn nhiều.

Bà lặng lẽ thở ra, nhanh tay bọc lại gói thuốc quý, động tác cẩn trọng như thể sợ hơi thuốc sẽ tan mất trong không khí. Đó không chỉ là thuốc, mà còn là hy vọng, là lòng cha mẹ gom góp cho con từng chút một, là tình thương tận xương tận tuỷ dành cho con cái , chỉ mong con có thể bình an , tồn tại vượt qua sóng gió sắp ập đến .

“Đợi con bé tỉnh lại, chúng ta nói rõ ràng với nó,” bà ngẩng đầu, ánh mắt dứt khoát, không còn run rẩy như ban nãy, “Vừa hay vợ chồng lão Trần ở dãy nhà bên cạnh định đưa bọn nhỏ về Dung Thành nghỉ hè. Chúng ta nhờ họ đi cùng con bé một đoạn.”

Bà là người Giang Nam, giọng nói mềm mại, thân thể yếu nhược, nhưng trong lòng lại có một sự cương nghị lặng lẽ. Gặp biến cố có thể hoảng loạn trong chốc lát, nhưng chỉ cần qua một đêm suy nghĩ, là đã biết phải làm gì, sắp xếp đâu vào đấy.

Con gái năm nay vừa tròn mười sáu, chưa từng xa cha mẹ, thân thể lại như tơ liễu trước gió. Nhưng giờ, dù không nỡ, bà cũng không thể giữ lại. Thời thế chẳng chờ ai, cũng chẳng cho lựa chọn. Nếu không đi sớm, e rằng đến khi có lệnh chính thức từ Uỷ ban Cách mạng , có muốn đi cũng đã muộn.

Phương Tuấn Khanh lặng lẽ gật đầu. Vợ ông không nói nhiều, nhưng từng lời đều chạm đến tận đáy lòng. Ông biết, đây là cách tốt nhất — cũng là cách ít đau lòng nhất — cho một quyết định không ai muốn đưa ra.

Trong thời cuộc đầy biến động này, tình thân không còn là chốn bình yên tuyệt đối, mà đã trở thành bức tường cuối cùng chống chọi trước phong ba. Và ông, bà — những người làm cha mẹ, dẫu có phải nuốt đắng nuốt cay vào tim, cũng nhất định phải bảo vệ cho được cánh chim non sắp rời tổ kia — cho đến giây phút cuối cùng.