Chương 20: Lửa Reo Trên Sông

Nồi chè đậu xanh ướp lạnh vừa bưng ra đặt giữa sân xưởng vào đầu giờ chiều đã sạch bách không còn một giọt. Đám thanh niên phu vác mướn của anh Ba Đò và mấy mươi người thợ dệt ăn xong húp sột soạt, ai nấy đều tấm tắc khen cô Ba Lý khéo tay, nấu chè ngọt thanh lại thơm lừng mùi lá dứa dại. Sự kính trọng của họ đối với người chủ trẻ tuổi này cứ thế mà tăng lên từng ngày, không chỉ vì miếng cơm manh áo cô mang lại, mà còn vì cái cách cô đối đãi với người lao động bằng sự tinh tế, chu đáo.

Khi nắng chiều bắt đầu nhạt màu, đổ những vệt vàng ối cuối cùng xuống dòng sông Kênh Tẻ, cả xưởng dệt họ Huỳnh lại bước vào giai đoạn căng thẳng nhất của một ngày làm việc: công đoạn gõ búa dập lụa.

Đây là giai đoạn quyết định linh hồn của tấm lụa Lãnh Mỹ A. Những sấp lụa sau khi được ngâm trong nước mặc nưa đen bóng, phơi mình dưới nắng gắt cho khô quánh lại, sẽ được cuộn tròn thành từng súc dài rồi đặt lên những phiến đá tảng lớn. Người thợ dệt phải dùng những chiếc búa gỗ me đất nặng từ năm đến bảy ký lô, quai liên tục, đều tay lên mặt lụa. Nhịp búa phải đều đặn, lực đánh phải vừa vặn để chất chát của nhựa mặc nưa thấm sâu vào từng thớ tơ, làm cho bề mặt lụa trở nên khít khao, láng mịn và có độ bóng tự nhiên như da rắn, mặt lụa càng dập càng đen, càng dập càng dai, trăm năm không phai màu.

Kim Lý đứng bên hiên nhà kho, tay cầm cuốn sổ tay bằng da cũ, đôi mắt chăm chú quan sát sáu người thợ lực điền mình trần trùng trục đang đứng quanh sáu phiến đá tảng.

Bùm… Chát… Bùm… Chát…

Tiếng búa gỗ nện xuống đá quyện cùng tiếng thớ tơ co giãn vang lên trầm đục, dồn dập như nhịp trống trận giữa đêm thâu. Chú Năm Thợ Cả tay cầm chiếc roi tre, thỉnh thoảng lại đi vòng quanh kiểm tra, gõ nhẹ vào vai một người thợ: "Đều tay lên mầy! Cái tay lơi lực là màng lụa bị nổ sợi liền, cô Ba phạt trừ tiền ráng chịu nghe con!"

Nhìn những lọn mồ hôi chảy dài trên những tấm lưng ngăm đen bốc khói bảng lảng trong sương đêm, Kim Lý khẽ nheo mắt suy ngẫm. Áp lực của sức người, sự uyển chuyển biến thiên theo độ đàn hồi của từng thớ vải như cách những người thợ Kênh Tẻ đang làm, chính là thứ cốt lõi giữ được cái linh hồn thướt tha của thứ lụa hảo hạng này. Cô không cần những công thức phức tạp, chỉ cần nhìn nhịp búa vung lên hạ xuống đầy tính toán của chú Năm, cô đã hiểu cái xưởng này quý giá đến nhường nào.

"Cô Ba, người bên chỗ Cậu Hai Kiệt cho xe tới," con Mận từ ngoài cổng xưởng lật đật chạy vào, cắt đứt dòng suy nghĩ của Kim Lý.

Theo sau con Mận là thầy ký Minh, người trợ lý thân tín của Trần Thế Kiệt. Gã mặc bộ com-lê trắng, tay cầm cây ba-toong bằng gỗ mun, bước đi bảnh bao giữa nền sân xưởng đầy vệt nước mặc nưa đen sì.

"Chào cô Ba Lý," thầy ký Minh ngả nón, nụ cười giả lả nhưng ánh mắt đầy vẻ kiêng dè trước phong thái đĩnh đạc của cô. "Cậu Hai sai tôi đem tới cho cô Ba cái này. Cậu bảo, việc phân gia của cô Ba làm rất đẹp mặt họ Huỳnh, Cậu rất vừa lòng vì cô không để mấy kẻ râu ria làm phiền đến công việc chung."

Gã chìa ra một phong thư dày bằng giấy bản, bên trong là ba tấm giấy phép thông hành có đóng dấu đỏ chót của Phủ Thống đốc Nam Kỳ.

Kim Lý đón lấy, lật xem từng tờ. Đôi mắt cô lóe lên một tia sáng sắc sảo. Đây chính là giấy phép vận chuyển đường thủy nội địa, cho phép xưởng dệt họ Huỳnh chở hàng hóa dọc tuyến sông Sài Gòn xuống miệt lục tỉnh mà không bị các trạm tuần cảnh của lính Pháp hay lính Mã tà hạch sách.

"Cậu Hai chu đáo quá," Kim Lý khẽ cười, cất phong thư vào túi áo. "Nhưng tôi hiểu, miếng bánh ngon thì không có sẵn trên đời. Cậu Hai cho tôi cái phao lớn thế này, chắc hẳn chuyến hàng đầu tiên của bên Nghiệp đoàn sắp sửa hạ thủy?"

Thầy ký Minh khựng lại một nhịp, gã húng hắng ho, hạ thấp giọng xuống vừa đủ cho hai người nghe giữa tiếng búa nện bùm… bùm…: "Cô Ba đoán không sai. Cuối tuần này, Nghiệp đoàn sẽ có ba ghe lườn chở vải đi miền Tây. Toàn bộ số vải đó phải được ngụy trang bằng lụa Lãnh Mỹ A loại hai của xưởng mình xếp phía trên. Đặc biệt, có hai kiện hàng 'độc phẩm' của Cậu Hai ký gửi, cô Ba phải tự tay niêm phong, tuyệt đối không cho thợ thuyền hay người ngoài chạm vào. Chuyến này đi trót lọt, phần chia của xưởng Huỳnh gia sẽ tăng thêm mười phần trăm."

Kim Lý khẽ nhướng mày, cô nghĩ thầm trong bụng chắc lại là mớ hóa chất độc hại hay hàng hóa xa xỉ phẩm cấm thuế mà đám thương nhân Hoa kiều hay móc nối với bến bãi. Nhưng khi thầy ký Minh ghé sát hơn, nét mặt chuyển sang nghiêm nghị, kín kẽ, lời gã nói ra lại khiến cô hoàn toàn chết lặng:

"Lần này là ba thùng gỗ ký ninh trị bệnh sốt rét đặc chủng, và hai vạn cuốn sách chữ Quốc ngữ của mấy ông nhà báo ngoài trung gửi vào, toàn là loại sách dạy chữ, dạy nghề nông, ca dao yêu nước chưa qua kiểm duyệt nên tạm thời chưa có phép lưu hành. Miệt dưới đang có dịch sốt rét rừng, dân nghèo chết như rạ mà nhà thuốc Tây của tư bản nó đầu cơ giá cao quá, người ta không mua nổi. Còn sách vở thì... cô Ba biết đó, người ta không muốn dân mình được đi học nhiều. Cậu Hai nhận lời chuyển xuống cho các hội thiện nguyện, các lớp học bến sông dưới đó."

Sự kinh ngạc hiện rõ trong ánh mắt Kim Lý. Cô nhìn thầy ký Minh, rồi lại nhìn ra phía bến sông tối sẫm. Đầu óc cô xoay chuyển liên tục. Một người đứng đầu bến bãi nổi tiếng lạnh lùng, mở miệng ra là tiền bạc và thế lực như Trần Thế Kiệt, hóa ra lại đứng ra bảo lãnh cho một chuyến hàng mang tính cứu người và khai dân trí như thế này sao?

Một thoáng nghi ngờ xẹt qua lòng cô, nhưng Kim Lý nhanh chóng gạt đi. Cô tự lý giải rằng, có lẽ Cậu Hai Kiệt làm vậy là để mua chuộc lòng dân dưới miệt lục tỉnh, tạo uy tín lớn cho Nghiệp đoàn bến Kênh Tẻ dễ bề mở rộng địa bàn làm ăn, hoặc giả gã nhận được một khoản tiền thù lao rất lớn từ các mạnh thường quân và các hội từ thiện kín tiếng. Bản chất của một người làm kinh doanh như cô khiến cô nghĩ mọi chuyện theo hướng lợi ích và chiến lược, hoàn toàn chưa hề mảy may nghi ngờ rằng đằng sau danh xưng "Cậu Hai bến tàu" kia là một thân phận đặc biệt, một mạng lưới hoạt động ngầm mang lý tưởng lớn lao hơn thế nhiều. Nhưng dẫu mục đích của gã là gì, việc này đã chạm đúng vào lòng trắc ẩn của cô.

"Thầy ký về thưa lại với Cậu Hai," Kim Lý lấy lại vẻ bình tĩnh, nhìn thẳng vào mắt thầy ký Minh, ánh mắt kiên định, "Huỳnh Kim Lý tôi một khi đã nhận lời thì sẽ làm đến cùng. Thuốc men và sách vở, tôi sẽ tự tay thu xếp vào kho mật, bảo đảm lính tuần sông có lật tung cái ghe lên cũng chỉ thấy mùi mặc nưa và tơ tằm An Giang. Nhưng tôi nhắc lại, Nghiệp đoàn phải bảo đảm an toàn tuyệt đối cho tía tôi và đám thợ ở đây. Nếu có bất kỳ động tĩnh nào từ phía bốt Cảnh sát Pháp, Cậu Hai phải là người bắn tin trước."

"Được! Cô Ba quả là người có khí phách, không hổ danh là con gái của ông Cả Huỳnh!" Thầy ký Minh gật đầu đầy đắc ý, ngả nón chào rồi nhanh chóng bước lên chiếc xe kéo đang chờ sẵn ngoài cổng.

Khi bóng chiếc xe kéo khuất dần trong bóng đêm tịch mịch của con đường đê, Kim Lý quay trở lại gian nhà kho. Đêm đã về khuya, tiếng búa dập lụa vẫn đều đặn vang lên như một bản nhạc nền quen thuộc của cuộc đời mới.

Cô bước đến bên giường của tía. Ông Cả Huỳnh đã ngủ say, gương mặt già nua thanh thản dưới ánh đèn dầu phụng tù mù. Kim Lý ngồi xuống chiếc bàn viết bằng gỗ trắc, thắp ngọn đèn bão lên, mở cuốn sổ tay da cũ ra. Cô bắt đầu phác thảo sơ đồ mặt bằng của chiếc ghe lườn ba lá và cách thức xếp đặt các kiện lụa để ngụy trang.

Bằng đầu óc tổ chức rạch ròi, cô tính toán từng khoảng trống, từng góc khuất dưới lườn ghe. Thuốc ký ninh sợ nhất là ẩm ướt làm mốc hỏng, sách vở sợ nhất là ngấm nước mục nát. Cô vẽ ra sơ đồ bọc ba lớp: lớp trong cùng là vải sáp chống ẩm, giữa xếp các thùng hàng, và bọc ngoài bằng những tấm Lãnh Mỹ A dày dặn tráng nhựa mặc nưa nện búa kỹ – thứ chất liệu chống thấm nước tự nhiên tốt nhất thời bấy giờ. Kế hoạch phải thật kín kẽ, vừa bảo vệ được hàng hóa quý giá, vừa qua mắt được tai mắt của bọn tuần đinh bến sông.

Cây bút trong tay cô đưa những nét mực dứt khoát. Ánh lửa từ ngọn đèn bão khẽ chao đảo theo cơn gió sông lùa qua khe vách tre, hắt cái bóng của Kim Lý in dài trên bức vách gỗ me tây.