Chương 19: Tuy vạn thiên nhân ngô vãng hĩ

Thôi Tú Hòa tuy là hạng vớ vẩn, nhưng ngọn núi phía sau hắn lại không phải là kẻ dễ động vào. Vương Bản Thanh là một kẻ trước nay hay bao che khuyết điểm, từ việc hắn xắp xếp Thôi Tú Hòa vào vị trí trưởng ban tuyên truyền cũng có thể nhìn ra chút đầu mối.

Vương Bản Thanh thật ra không phải là kẻ lỗ mãng lúc nào cũng làm bừa. Ở cái thời kì cách mạng đấu tranh đường lối ngập tràn, nắm chắc công tác tuyên truyền dư luận là một trong những mấu chốt quan trọng để giành được chiến thắng. Thôi Tú Hòa tuy cục cằn thô lỗ, nhưng lại dễ điều khiển, là kẻ tuyệt đối có thể dựa vào được. Cho hắn làm chứ trưởng ban tuyên truyền, Vương Bản Thanh có thể yên tâm.

Thôi Tú Hòa bị làm cho tối tăm mặt mũi, Vương Bản Thanh tuyệt đối không có lí do gì chịu để yên cho việc này cả. Điều kì lạ là, sau khi Thôi Tú Hòa mặt mày xám xịt trở về huyện, không có chuyện gì xảy ra cả, Vương Bản Thanh và ủy ban cải cách huyện cũng không có phản ứng gì.

“Sự việc trái với lẽ thường chắc chắn có điều gian trá.”

Đây là kết luận của Chu tiên sinh đối với sự việc kì lạ này.

“Chẳng lẽ sắp có giông tố nổi lên?”

Bố tôi ít nhiều vẫn có chút lo lắng.

Nghiêm Ngọc Thành khua tay, nói: “Địch đến thì đánh, nước đến thì đắp đập. Bất luận hắn ra thủ đoạn gì, chúng ta đỡ là được chứ gì.”

Lần nói chuyện này, cách sự kiện “chọc tức Thôi Tú Hòa” đã được 1 tháng rồi.

“Vương Bản Thanh có lẽ cũng chẳng giở được thủ đoạn gì với anh, nhưng Tấn Tài thì khác. Xét cho cùng thì cũng ít từng trải. Thôi Tú Hòa lại là lãnh đạo trực tiếp cai quản của Tấn Tài, nếu như hắn cố tình gây khó dễ về phương diện công việc, cũng không thể không phòng.”

“Ừm, thầy nói rất có lí.”

Nghiêm Ngọc Thành gật gật đầu. Ông khí thế hào hùng, tuy chỉ là chủ nhiệm của một hợp tác xã cỏn con, nhưng không lúc nào không thể hiện ra phong độ khoáng đạt của mình. Nhưng điều này hoàn toàn không phải là cho thấy tính cách của ông qua loa đại khái.

Trên thực tế, những người suy nghĩ không chu đáo, tuyệt nhiên sẽ không thể nào sinh tồn được trên chốn quan trường.

“Tấn Tài, anh cần phải động não một chút, làm sao để công tác tuyền truyền của hợp tác xã được sinh động khí thế thêm một chút, để cho tên Thôi Tú Hòa muốn cắn anh cũng không có chỗ cắn.”

“Ừm…có điều, phương châm lí luận này của trung ương được xem là tiêu chuẩn cao nhất trong sinh hoạt chính trị hiện nay, trọng điểm tuyên truyền của toàn huyện hiện nay đều tập trung vào phương diện này, công tác tuyên truyền của chúng ta lấy cái gì để làm trọng điểm đây? Hay là …cứ ứng phó cho qua đã? Xét cho cùng thì đây cũng là chính sách của trung ương.”

Bố tôi có chút không xác định.

Chu tiên sinh và chủ nhiệm Nghiêm sắc mặt ngưng đọng lại. Chung quy lại thì chỗ mà họ đứng là quá thấp, sự hiểu biết về đại cục hoàn toàn chỉ là dựa vào trực giác mà suy đoán. Muốn đi ngược lại với chính sách của trung ương quả thật không phải là điều gì dễ dàng.

“Tôi thấy cứ ứng phó cho qua đã cũng được, thầy thấy thế nào?”

Chu tiên sinh nghĩ một lát, cũng gật đầu.

Lúc này đây tôi lo lắng đến nóng hết ruột gan. Bởi vì tôi biết một năm sau, tại đại hội lần thứ 11 của Đảng, phương châm lí luận này chính thức bị phủ định. Đối mặt với vấn đề nguyên tắc thị phi này không thể làm cỏ mọc trên tường được. Đặc biệt là trong tình hình đã đắc tội với Thôi Tú Hòa, làm như vậy càng không hợp lí. Tất nhiên, nếu như ngay từ khi bắt đầu đã làm theo các bước đi của huyện, ra sức tuyên truyền phương châm này, thì đến cuối cùng bị chứng minh là sai lầm thì cũng chẳng làm sao. Dù gì thì cũng là cấp dưới phục tùng cấp trên, trời có sập xuống thì cũng có người cao hơn đỡ rồi. Đến lúc đó vẫy cơ hô hào cho phương châm chính sách mới là được. Chỉ cần không làm quá thì có lẽ cũng không có họa lớn gì. Đây cũng là chính sách mà đại đa số các hợp tác xã trong toàn huyện đang áp dụng. Nhiều năm trở lại đây, kỉ luật tổ chức nghiêm khắc đã trói buộc tư duy và phương thức làm việc của những người này. Giống như Nghiêm Ngọc Thành là cán bộ cơ sở nhưng có chủ kiến riêng của bản thân tuyệt đối là không nhiều.

Đến nay đã đắc tội với Thôi Tú Hòa rồi, đồng thời còn được tôi hô ra “thực tiễn là tiêu chuẩn duy nhất để kiểm nghiệm chân lí”, Nghiêm Ngọc Thành còn gật đầu đồng ý với quan điểm này ngay trước mặt Thôi Tú Hòa, tức là đã tỏ rõ thái độ của bản thân với phương châm này. Lúc này mà đi “ứng phó cho qua chuyện”, thay đổi thái độ nhắm mắt làm theo văn kiện của huyện, người ta chưa chắc đã bỏ qua. Đợi đến khi cái phương châm lí luận này bị phủ định, sẽ chỉ làm trò cười cho thiên hạ. Thấy một cơ hội vô cùng lớn như vậy bị lãng phí một cách vô ích, bất luận như thế nào cũng phải thuyết phục họ. Nhưng thuyết phục như thế nào lại là một vấn đề nan giải.

Kẻ hèn này là người thường hay bí quá hóa thông minh, kiếp trước sở trường chính là nói dối không chớp mắt. Có điều chưa bao giờ gặp phải cục diện như ngày hôm nay.

“Tự phản nhi thúc, tuy vạn thiên nhân ngô vãng hĩ….Chu bá bá, câu nói này của <Mạnh Tử> là có ý nghĩa gì vậy?”

Nói xong tôi lập tức cảm thấy hối hận, lần này biểu hiện xuất sắc quá, Chu tiên sinh vẫn chưa dạy mình cuốn <Mạnh Tử>. Hứng thú của ông đối với Mạnh Á Thánh không được nồng hậu như hứng thú đối với Khổng Thánh nhân. So sánh ra thì Mạnh phu tử quả thật có chút không nói lí lẽ, Khổng phu tử thú vị hơn nhiều.

Chu tiên sinh chỉ cho rằng đây là sự thỉnh giáo của tôi, liền giải thích nói: “Quay đầu lại tự kiểm tra lại những hành vi lời nói của bản thân, chỉ cần là nơi nào có chân lí, kể cả là thiên quân vạn mã, ta cũng sẽ dũng cảm tiến về trước….Tiểu Tuấn, con…con đây là có ý gì vậy?”

Tôi vốn dĩ dự định chơi bài cũ, nhắc nhở mấy vị phần tử trí thức này một chút, sau đó giả ngây ngô. Lần này thấy ba người bọn họ đều ánh mắt lấp lánh nhìn tôi, nhìn chằm chằm làm tôi ngứa hết da đầu, trong lòng tự nhủ “hỏng rồi”, biết là chuyến này không trốn được rồi.

“Tiểu Tuấn….Bá hình như chưa dạy cho con <Mạnh Tử> thì phải? Tấn Tài, là anh dạy nó à?”

Bố tôi vội lắc đầu cười khổ : “Đến anh còn chưa dạy cho nó, tôi làm sao mà dạy nó được chứ? Đến bản thân tôi còn không hiểu lắm về <Mạnh Tử>….”

“Chu bá bá, Nghiêm bá bá, bố, mọi người không phải tìm hiểu làm gì, là con tự xem đấy. Chỗ Chu bá bá có nhiều sách như vậy, con lật đại thì trông thấy…..con liền cảm thấy , cái ông Thôi trưởng ban lần trước, chắc sẽ không chịu để yên như vậy….cũng giống như bọn trẻ con bọn con đánh nhau, đánh thua thì không phục vậy, nhất định phải đánh thắng mới thôi….”

Tôi vừa nói vừa quan sát sắc mặt của họ. Kinh ngạc là không thể tránh được, sau khi nghe mấy câu phía sau của tôi thì đều lộ ra vẻ mặt như ngộ ra điều gì đó. Ừm…vẫn may, vẫn may! Tìm được chủ đề có thể miễn cưỡng ghép với “giới trẻ con” để móc vào.

Một hơi nói xong, tôi liền xoay người lại, lau mồ hôi hột.

“Ừm, Tiểu Tuấn nói rất có lí. Tôi thấy Thôi Tú Hòa chẳng qua là đang cố nhẫn nhịn đợi thời cơ.”

Nghiêm Ngọc Thành nói một cách khẳng định.

“Vấn đề là hắn đang đợi cơ hội gì chứ? Hắn là phó chủ nhiệm ủy ban cải cách huyện, sau lưng còn có Vương Bản Thanh, muốn gây khó dễ cho các anh hoàn toàn không khó….”

Chu tiên sinh có chút nghi hoặc.

Làm thế nào để đối phó với sự đánh trả của Thôi Tú Hòa là việc quan trọng trước mắt, mạch suy nghĩ của cả ba người rất nhanh từ <Mạnh Tử> quay trở lại, làm tôi thoát được kiếp nạn này.

“Chẳng nhẽ, bên trên có những ý kiến khác nhau?”

Bố tôi nói.

He he, bố, khen thêm một câu!

Trong trí nhớ của tôi, phương châm lí luận này được đề xuất ra không lâu thì có một vị nguyên lão vô cùng có tiếng tăm trong Đảng đã viết thư đến trung ương, trịnh trọng đề xuất ra “Đời nào cũng vậy, bắt buộc phải dùng hệ thống tư tưởng hoàn chỉnh, chuẩn xác để chỉ đạo toàn đảng, toàn quân và toàn nhân dân cả nước”. Thời gian cụ thể tôi không nhớ rõ lắm, đại khái là trong năm 1977. Mà bức thư đó được trung ương chuyển phát đến các vùng. Có lẽ Vương Bản Thanh, Thôi Tú Hòa biết được nội dung của bức thư này, nhất thời không dám manh động, cho nên mới tạm thời yên ả như vậy.

Chỉ có điều là vị nguyên lão ấy lúc đó vẫn chưa tái nhậm chức trở lại, phương châm lí luận mà trung ương đề xuất vẫn chiếm vị trí chủ đạo trong Đảng.

Sự việc này, bố tôi cũng đoán ra được chút manh mối, bọn chủ nhiệm Nghiêm sớm muộn gì cũng sẽ biết. Cho nên lúc này cũng không cần tôi phải lắm mồm.

Nghiêm Ngọc Thành khí khái anh hùng lại trỗi dậy, vung tay nói: “Tiểu Tuấn nói đúng, tự phản nhi thúc, tuy vạn thiên nhân ngô vãng hĩ. Bất luận Vương Bản Thanh, Thôi Tú Hòa có ý gì, chỉ cần là thứ đúng đắn, chúng ta nhất định cần phải kiên trì theo.”

Bố tôi cũng là người thức thời , lập tức nói: “Đúng, hắn có kế Trương Lương của hắn, ta có chủ ý cũ của ta. Chủ nhiệm, chúng ta cứ dứt khoát gióng trống khua chiêng tuyên truyền ra ngoài, gây dựng được thanh thế đã rồi tính tiếp.”

He he, ở kiếp trước, bố tôi chính là ương ngạnh như vậy đấy, sau khi làm cán bộ hành chính thì cũng chỉ cố gắng thích ứng với quy tắc của quan trường. Khi thời cơ đến, tính khí thẳng thắn lại được phát tác.

Nhìn hai vị chủ nhiệm khí khái anh hùng này, Chu tiên sinh mỉm cười khẽ lắc đầu. Nếu nói đến tính khí ương ngạnh, cộng cả chủ nhiệm Ngiêm với bố tôi lại, e rằng cũng không so sánh được với đồng chí giáo sư này.

Tuy nhiên đồng chí giáo sư không đứng ngoài bàng quan được bao lâu, phó chủ nhiệm Liễu khẽ chuyển con ngươi, chuyển sự chú ý vào ông.

“Chu tiên sinh, việc này còn cần ông ra sức ủng hộ.”

“Ồ? Tôi có thể ủng hộ gì cho các anh?”

Chu tiên sinh cảm thấy kì lạ.

“Nếu như đã muốn đối chọi lại với ban tuyên truyền của huyện, chút lí luận của tôi hoàn toàn là không đủ. Cần phải ông đích thân nâng đỡ mới được.”

Chủ nhiệm Nghiêm mắt bỗng sáng lên, vỗ đùi nói: “Đúng rồi, thầy, nói đến viết văn nói lí luận, cả huyện Hướng Dương này không có ai là đối thủ của thầy.”

“Đừng nói là huyện Hướng Dương này, ngay đến cả tỉnh N, chỉ sợ không có ai xứng đáng là đối thủ của bác.”

Tôi nổi hết cả da gà. Khiếp thật, chủ nhiệm Nghiêm và ba tôi nịnh người cũng có thể nịnh được đến mức tuyệt diệu như vậy? Đúng là cao thủ có khác! Lại nhìn trộm tiên sinh một cái, chỉ thấy tiên sinh hơi khẽ nhắm mắt, bộ dạng bình thản ung dung.

Nghĩ một chút thì thấy cũng đúng, thân là giáo sư của trường Đảng của tỉnh ủy, nếu nói đến viết văn chương nói lí luận thì thật sự có thể “thử hỏi cả huyện Hướng Dương ai xứng đáng là địch thủ”!

Tiên sinh ngất ngây một hồi lâu, mới than thở nói: “Thân phận hiện tại của tôi, chỉ sợ là không thể công khai làm những công việc đó.”

Hợp tác xã tuy nhỏ nhưng cũng là một cấp cơ quan chính quyền, không thể nào tùy tiện thu nạp những người có vấn đề về học thuật phản động.

“Cái đó không sao. Hợp tác xã của chúng ta chẳng phải là có đội văn công sao? Với trình độ của Chu tiên sinh thì việc vào đội văn công là hoàn toàn đủ điều kiện. Chỉ là như vậy thì tủi thân cho vị giáo sư lớn như bác đây, không biết bác có đồng ý tạm thời chín bỏ làm mười mà chiều theo hay không?”

Ngiêm Ngọc Thành ha ha cười lớn: “Nhìn cái cục diện này, chính sách chắc chắn sẽ thay đổi, việc thầy phục chức về tỉnh làm việc chỉ là sớm hay muộn, cũng ta cứ tranh thủ thời gian, nhân cơ hội trước khi thầy về tỉnh làm việc, cứ vắt được bao nhiêu sức thì hay bấy nhiêu, ha ha ha….”

Đội văn công của hợp tác xã không được xem là một đơn vị chính thức, nhưng những thành viên của đội văn công đều là chiếu theo sức lao động để tính công. Mỗi lần đến các làng xã biểu diễn, còn có một chút phụ cấp ăn uống.

Vợ chồng Chu tiên sinh trong đội sản xuất đều được chỉ được tính một nửa sức lao động, cuộc sống khá là khó khăn. Đề nghị Chu tiên sinh vào đội văn công, cũng được xem như là một cách giúp đỡ khéo léo, nhất cử lưỡng tiện.

“Woa, bá bá đến hợp tác xã , con cũng đi theo….”

Tôi đứng bên cạnh hoan hô.

Không phải là tôi ghét Liễu Gia Sơn, thích hợp tác xã. Nếu mà so sánh ra, ở Liễu Gia Sơn còn vui hơn một chút. Chỉ có điều tôi tính rồi, một khi đi cùng với Chu tiên sinh đến hợp tác xã, vậy thì cần phải hạ quyết tâm không đến trường học tiểu học nữa. Cái kiểu ngồi đặt hai tay lên bàn cùng nhau mài mông với một lũ trẻ con, quả thật không làm người ta thoải mái gì. Kiếp trước một lần như vậy là quá đủ rồi.

Dựa vào lượng kiến thức được biểu hiện ra hiện nay của tôi, chắc chắn bố tôi cũng sẽ không cố chấp đến nỗi nhất định bắt tôi phải đến trường tiểu học chịu tội.

Tất cả đều giống như những gì tôi mong muốn, đến hợp tác xã, sau khi Chu tiên sinh ổn định xong xuôi, tôi với đại tỉ liền được ở cùng với nhau. Bố tôi tất nhiên cũng nhắc đến chuyện chuyển trường, tôi trần thuật một chút lí do, ông quả nhiên cũng không ép buộc gì cả. Ngoài việc mỗi ngày tiếp tục theo học 2 tiếng đồng hồ ở chỗ Chu tiên sinh, thời gian còn lại tôi tự mình chi phối, quả thật tự do tự tại lại thanh nhàn. Càng khiến tôi hưng phấn là cố nhiên giúp tôi tìm được một con đường phát tài.

Sự việc là như thế này, bên cạnh hợp tác xã có một cửa hàng sửa chữa nhỏ, cứ là các đồ điện gia dụng như máy khâu, đài catset, xe đạp, thậm chí là đèn pin, không cái gì là không sửa.

Mở cửa hàng sửa chữa này là một người tàn tật tên là Phương Văn Thích.

Vốn dĩ cửa hàng sửa chữa như thế này là không thể tồn tại được, năm 1977 vẫn chưa có khái niệm về hộ cá thể. Chỉ bởi vì Phương Văn Thích là người tàn tật, lại có quan hệ thân thích với phó chủ nhiệm Trương của hợp tác xã, thế là cũng mắt nhắm mắt mở cho anh ta chỗ kiếm ăn qua ngày.

Những lúc nhàn rỗi không phải học bài, tôi cũng thường hay chạy đến cửa hàng của hắn để chơi đùa. Kết quả phát hiện ra trong cửa hàng của hắn đặt đến tận mấy cái đài catset. Hỏi ra mới biết là người ta mang đến để sửa, nhưng hắn chưa từng đi học cho nên kiến thức về điện vô tuyến là tương đối có hạn. Nói như thế này đi, với cái kĩ thuật sửa chữa điện vô tuyến kiểu mèo ba chân của hắn, vừa đủ để cho đài catset đang kêu sửa thành không kêu được nữa. Nhưng đã mở cửa hàng sửa chữa ra rồi, người ta mang đài catset hỏng đến, lại không thể không nhận. Thế là chỉ còn cách nhờ vào vận may, may mắn sửa được thì lấy tiền phí sửa. Không sửa được thì cũng chỉ còn cách trả lại cho người ta.

Ngày này thấy hắn mồ hôi đầy đầu đang đánh vật với một chiếc đài catset hiệu “Red light”, vật lộn mất nửa ngày trời, cái máy catset vẫn không chịu phát ra âm thanh bình thường. Trong lúc nhất thời cảm thấy ngứa ngáy, tôi nói: “Phương đại ca, để em thử xem thế nào.”

Phương Văn Thích đang cáu bực, nếu như không phải nhận ra tôi là con trai của phó chủ nhiệm Liễu, chỉ sợ lập tức lúc đó sẽ trở mặt ngay.

Nghĩ mà xem, một thằng nhóc 7, 8 tuổi mà lại dám lớn tiếng nói muốn sửa đài catset, làm sao mà hắn không tức điên người lên được chứ? Cái đài catset hiệu “Red light” đấy là kiểu máy đứng, đặt đứng lên còn cao hơn người tôi, vô cùng có khí phái, lúc bấy giờ được xem là hàng xa xỉ phẩm không phải ai cũng mua được.

Mặc dù có phó chủ nhiệm Liễu làm ngọn núi dựa, nhưng Phương Văn Thích vẫn mặt mày nhăn nhó khua tay nói: “Trẻ con đừng có quấy phá, biết cái gì?”

Tôi vừa buồn cười và tức, hai tay khoanh trước ngực nói: “Nếu như em sửa được thì làm sao?”

“Nếu em mà sửa được anh cho em 1 tệ.”

1 tệ không phải là một con số nhỏ. Có lẽ hắn sửa xong cái đài catset này , tiền sửa chắc cũng chỉ khoảng 5 tệ.

“Nói lời giữ lấy lời không?”

Phương Văn Thích bực quá, móc ra đồng 1 tệ đập lên mặt bàn nói: “Chỉ cần em sửa được nó, 1 tệ này là của em.”

“Được, anh đợi em một chút.”

Phương Văn Thích mặt nghệt ra nhìn tôi đi ra ngoài, không biết tôi muốn làm cái gì. Đợi đến khi thấy tôi cầm một cái đồng hồ đo điện về, mới lộ ra sắc mặt kinh ngạc: “Tiểu Tuấn, em biết sửa thật à?”

Tôi chả thèm phí lời với hắn, bảo hắn đứng sang một bên, xắn ống tay áo tiến hành sửa ngay, Phương Văn Thích trong lúc mắt còn đang hoa lá cành thì cái đài catset đó đã vang lên âm thanh quen thuộc “đây là đài tiếng nói nhân dân trung ương”.

Tôi cũng chẳng thèm quan tâm đến Phương Văn Thích đang trợn mắt há mồm, thu về đồng hồ đo điện, cầm lấy 1 tệ đặt trên bàn, bước ra ngoài.

“Tiểu Tuấn, Tiểu Tuấn, đợi chút đã…”

“Sao vậy? Hối hận rồi à?”

“Không phải, không phải, sao vậy được, nói thế nào chúng ta cũng đều là đàn ông mà, làm sao có thể nói mà không giữ lời được…”

“Vậy thì tốt, vậy em đi nha, đi mua kẹo ăn.”

“Đừng vội, đừng vội….Tiểu Tuấn, cái đấy là em học của ai vậy?”

“Học của bố em , ông ấy trước đây là kĩ sư sửa chữa.”

“Thảo nào, thảo nào…ây , ây, Tiểu Tuấn, anh muốn bàn với em một chuyện…”

“Chuyện gì vậy, anh nói đi.”

“Em có thể dạy anh sửa điện vô tuyến không? Em yêm tâm, anh sẽ không để em dạy không công đâu, cho em thêm 1 tệ đi mua kẹo được không?”

Tôi vỗn dĩ muốn đồng ý, nhưng cái thái độ của hắn làm tôi rất không thoải mái. Cái gì đây, vừa muốn bái sư vừa xem sư phụ như trẻ con, đúng là thằng cha láo toét.

“hê hê, anh nghĩ cũng hay lắm. 1 tệ mà cũng muốn bái sư học nghề?”

Phương Văn Thích đỏ mặt.

“Như này đi, sau này những cái có liên quan đến vô tuyến điện này, em giúp anh sửa, phí sửa chữa mỗi người một nửa, thế nào?”

“Vậy…cũng được!”

Nhìn cái bộ dạng của hắn, chắc chắn là muốn học trộm kĩ nghệ của tôi. Có điều vậy cũng chẳng sao, 1 tệ 2 tệ, bây giờ có lẽ còn có chút hữu dụng. Chẳng nhẽ sau này vẫn phải dựa vào mấy trò sửa chữa vớ vẩn này để sống cả đời? Nếu đúng là như vậy thì có lẽ tôi là kẻ vượt thời gian vô dụng nhất trong lịch sử, chi bằng mua về miếng đậu phụ đập đầu chết đi cho xong.